Beaujolais

Beaujolais is een begrip in de wijnwereld. Het is niet alleen een streek in Frankrijk, maar ook een type wijn. De bekendste variant is de Beaujolais Nouveau, ook wel bekend als de primeur, een jonge wijn die elk jaar op de derde donderdag van november wordt vrijgegeven. Wereldberoemd, eerder fris en fruitig dan complex. Serieuzer zijn de Beaujolais Villages en de Beaujolais Grand Cru. Wat al deze wijnen bijzonder maakt, is de speciale gistingstechniek.

Geschiedenis

Als je Beaujolais zegt, zeg je eigenlijk ook meteen gamay à  jus blanc, kortweg gamay . Negentig procent van deze wijn is van deze druif gemaakt. Oorspronkelijk groeide deze druif naast de pinot noir in de Bourgogne. Het is waarschijnlijk een kruising tussen pinot noir en gouais blanc. Philip de Stoute vond deze druif inferieur ten opzichte van de pinot noir en heeft in 1395 de groei van deze druif in de Bourgogne verboden.  De verbouwing van de gamay druif werd daarom verplaatst richting zuiden, naar de Beaujolaisstreek. Daar bleek de druif het toevallig ook veel beter te doen, omdat de grond meer graniet bevatte. Zo is de Beaujolaiswijn ontstaan, gemaakt van gamay à jus blanc.

De Beaujolais nouveau

De Beaujolais nouveau is gemaakt van de druif gamay uit de lager gelegen gebieden uit de Beaujolais waar de grond gedeeltelijk kleigrond is. De wijn wordt gemaakt volgens de methode macération carbonique. Dit is een methode die in 1935 ontdekt is en verder ontwikkeld door Michel Flanzy. Dit levert een frisse fruitige wijn op met weinig tannine, die jaarlijks op de derde donderdag van november op de markt komt. De wijn smaakt naar limonade, snoepjes en framboos en staat niet bepaald bekend om zijn kwaliteit en is geen bewaarwijn.

Macération  carbonique

Bij deze methode gaan de druiven ongeperst in een afgesloten tank, waaraan koolstofdioxide is toegevoegd. Binnen in de druiven vindt dan een gisting plaats, waardoor ongeveer 2% alcohol ontstaat. Vervolgens worden de druiven geperst en samen met het sap overgebracht naar een schone tank, waar de gewone alcoholische gisting plaatsvindt. Soms worden dan nog de appelzuren omgezet in zachtere melkzuren waardoor de wijn stabieler wordt.

Het resultaat is een heldere wijn met weinig tannine met aroma’s van snoep, kauwgom en banaan. De Beaujolais nouveau is snel drinkbaar en niet houdbaar en staat bekend om zijn frisse, limonade-achtige smaak.

De “gewone” Beaujolais

Naast de Beaujolais nouveau die een Beschermde Oorsprongsaanduiding heeft zijn er nog drie soorten wijn met een Beschermde Oorsprong Benaming, ofwel AOP’s in de Beaujolais. De kwaliteit hangt af van de ligging en de bodemsoort van de wijngaard: meer graniet en hogere ligging betekent betere wijn. Deze wijnen worden vaak geproduceerd met macération semi-carbonique, een techniek, net even anders dan de macération carbonique , die complexere wijnen oplevert die langer kunnen liggen. De gewone beaujolais is pas op zijn vroegst op 15 januari na de oogst beschikbaar.

Macération semi-carbonique

Hierbij worden de hele druiven in een afgesloten tank geplaatst, zonder toevoeging van CO₂. De gisting begint doordat druiven onder in de tank door hun eigen gewicht barsten, waardoor er koolzuur vrijkomt. Het sap blijft langer in contact met de schillen, waardoor de wijn meer kleur, complexiteit en bewaarpotentieel krijgt. De lekwijn wordt afgetapt en de rest geperst, waarna de alcoholische gisting wordt afgerond. Het resultaat is een fruitige wijn met weinig tannine.

AOP-classificaties

• Beaujolais: eenvoudigste wijn, vaak uit lagere, zuidelijke gebieden. Soms staat “Supérieur” op het etiket, wat wijst op iets hoger alcoholgehalte.
• Beaujolais Villages: gemaakt van druiven uit de uitlopers van het Massif Central, granietrijke bodem, fruitig en makkelijk drinkbaar. Komt uit 38 vastgestelde dorpen.
• Beaujolais Cru: de 10 wereldberoemde Grand Cru’s, gelegen in de Haut-Beaujolais, hebben elk een eigen stijl. Voorbeelden zijn: Brouilly, Chénas, Chiroubles, Côte de Brouilly, Fleurie, Julienas, Morgon, Moulin-à-Vent, Régnié en Saint-Amour. Fleurie noemt men de “koningin van Beaujolais”.

De Cru’s worden vaak gemaakt met macération semi-carbonique en rijpen vervolgens ook nog op tank, fles of soms in houten vaten. Tegenwoordig wordt ook met de gewone klassieke vinificatiemethoden, dus zonder de macération carbonique, gewerkt voor de Cru’s, omdat deze dan langer houdbaar zijn.

Serveertemperatuur

• Beaujolais: 15–17°C
• Beaujolais Nouveau: 13–15°C (frisser)

Wat eet je bij Beaujolais?

Door het lage tanninegehalte passen Beaujolaiswijnen bij veel gerechten zoals lichte vleesgerechten, kip of wild, groenten, paddenstoelen en Aziatische gerechten. Ze zijn minder geschikt bij zware vleesgerechten zoals biefstuk, barbecue en stevig stoofvlees.

9 november 2025